Ciąża jest dla kobiety czasem wyjątkowym. Dotyczy to też sposobu traktowania przyszłej mamy przez zatrudniającego. Warto mieć na uwadze, iż w tym szczególnym dla niej czasie, podlega ona pieczy systematyzowanej Kodeksem Pracy.
Prawodawca zapewnia kobietom w odmiennym stanie stałość w zatrudnieniu, za przyczyną ustawy, która jasno charakteryzuje obowiązki pracodawcy w związku z ciężarną pracownicą. Kodeks pracy w artykule 177 § 1 jasno precyzuje, że „pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży”. Zapis ten zależy również od tego, jaki typ umowy o pracę posiada nasza pracownica.
Jeżeli pracownica jest zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony, to jest ona w najbardziej komfortowej sytuacji, gdyż pracodawca nie może jej odprawić do czasu zakończenia urlopu macierzyńskiego, nie wspominając już o czasie wypowiedzenia, którego okres jest określony w kodeksie. Są jedynie dwa wyjątki odbiegające od niniejszej reguły:
- zerwanie przez pracodawcę umowy o prace za wymówieniem w czasie ciąży albo urlopu macierzyńskiego może wystąpić tylko w razie deklaracji o bankructwie albo zamknięcia zakładu pracy,,
- zachodzą przyczyny usprawiedliwiające zerwanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy (na mocy artykułu 52 k.p.) i będąca przedstawicielem pracownicy, zakładowa organizacja związkowa wydała zgodę na zerwanie umowy
Reguła ta nie tyczy się pracownic przyjętych na czas próbny nie przewyższający jednego miesiąca.
Umowa o pracę zawarta na czas określony albo na czas wykonania określonej pracy lub na czas próbny przekraczający jeden m-c, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, wydłuża się do dnia porodu. Toteż np. pracownica jest w piątym miesiącu ciąży a umowa wygasa jej za dwa tygodnie to automatycznie przedłuża się ona do dnia porodu.
Wyjątkowe obowiązki pracodawcy wobec ciężarnej zatrudnionej:
- Kobiety w ciąży nie można zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w trybie nocnym,
- Kobiety w ciąży nie można bez jej pozwolenia odprawiać poza stałe miejsce pracy (art. 178 k.p.),
Polskie prawo charakteryzuje prace zabronione zatrudnionej w ciąży lub karmiącej dziecko. Zatem jeśli jest ona przyjęta do pracy przy takiej pracy lub jeśli przedstawi poświadczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania do świadczenia obecnej pracy, wtedy pracodawca obowiązany jest dokonać zmiany jej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe, zwolnić ją na konieczny czas z obowiązku wykonywania pracy. Przeniesienie zatrudnionej w ciąży nie może zmienić jej dotychczasowego wynagrodzenia – jeżeli wynagrodzenie za pracę na nowym miejscu pracy jest niższe od obecnego, to zatrudnionej przypada dodatek wyrównawczy (odpowiadający dysproporcji między dotychczasowym wynagrodzeniem, a wynagrodzeniem otrzymywanym po przeniesieniu).
Pracownicy, która jest w ciąży przypada prawo do zwolnień od pracy na zapisane przez lekarza przeprowadzającego badania medyczne przeprowadzane w związku z ciąża, jeżeli badania nie mogą być przeprowadzone po pracy. Za godziny absencji w pracy z tego tytułu pracownica zatrzymuje prawo do wynagrodzenia. Za czas niezdatności do pracy w czasie ciąży, pracownica zatrzymuje prawo do 100% wynagrodzenia.