Umowa jest kluczowym narzędziem wymiany towarów i usług, stanowi bazę funkcjonowania gospodarki rynkowej. W obrocie gospodarczym istnieje kilka wersji umów.
Prowadzenie własnej działalności gospodarczej oprócz znajomości zagadnień finansowych i podatkowych wymaga także umiejętności konstruowania relacji z innymi podmiotami na rynku. Relacje te zazwyczaj mają sformalizowany charakter, czego wynikiem są umowy. Te funkcjonujące w obrocie gospodarczym zawierane są przynajmniej przez jednego kupca i związane są z prowadzonym przez niego biznesem. Z tym, że wywołuje ona odpowiednie skutki prawne, dlatego że strony uzgodniły w oświadczeniach woli zamiar ich wywołania.
Umowy dzieli się na:
- odpłatne (wiążące się z uzyskaniem przez strony korzyści majątkowej) i nieodpłatne
(mające na celu bezpłatne przysporzenie na rzecz drugiej strony),
- zobowiązujące ( jedna strona zwana wierzycielem może żądać od
drugiej strony zwanej dłużnikiem określonego zachowania) i rozporządzające (polegające
na rozporządzeniu swym prawem),
- nazwane ( dokładnie uregulowane w przepisach prawa) i nienazwane(ich treść i nazwę ustalają strony posługując się swobodnie dokonanymi
postanowieniami), oraz umowy mieszane ( zawierają w swojej treści elementy
kilku umów),
- umowy konsensualne (dochodzące do skutku przez obustronne oświadczenia woli stron), i
realne (wymagają dla swej ważności oprócz oświadczeń woli stron jeszcze dodatkowych czynności np. wydania rzeczy)
Do najczęściej występujących w obrocie gospodarczym umów należą:
- UMOWA FACTORINGOWA - zawierana przez dostawcę towarów lub usług (faktorant) oraz nabywcę wierzytelności (faktor). To forma finansowania firm poprzez wykup wierzytelności. Faktor (bank lub firma faktoringowa) nabywa krótkoterminowe wierzytelności, faktorant natomiast otrzymuje z tego tytułu daną zapłatę. Umowa taka łączy w sobie dwa elementy: cesję wierzytelności oraz pożyczkę, którą spłaca nabywca wierzytelności w drodze cesji. Umowa jest zawierana na czas nieokreślony ,
- UMOWA LEASINGOWA - finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć towar od oznaczonego sprzedawcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać ten towar korzystającemu do użytkowania albo do używania i pobierania pożytków przez okres oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej zapłacie z tytułu nabycia produktu przez finansującego,
- FORFAITING - forma operacji rozliczeniowej która polega na skupie należności terminowych w postaci weksli, wykorzystywany przy operacjach międzynarodowych. Jego przedmiotem mogą być nie tylko weksle, ale również inne wierzytelności handlowe, które mogą być wykupione przed terminem ich wymagalności. Strona, zwana forfaiterem, to instytucja finansowa, którą zazwyczaj jest bank, natomiast drugą stroną jest przedsiębiorca-eksporter, określany mianem forfaitystą, który sprzedaje produkty lub świadczy usługę na rzecz podmiotu zagranicznego,
- UMOWA SPRZEDAŻY - sprzedawca zobowiązuje się przenieść na nabywającego własność
rzeczy i wydać mu rzecz, a nabywca zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Przedmiotem umowy sprzedaży są rzeczy i prawa już istniejące jak i także przyszłe,
- UMOWA PORĘCZENIA - poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. W interesie poręczyciela leży dokładne określenie przedmiotu poręczenia,
- UMOWA SPONSORINGU - odpłatne świadczenie wykonywane przez sponsora (najczęściej będącego podmiotem gospodarczym) na rzecz innego podmiotu (sponsorowanego), w zamian za co ów sponsorowany zobowiązany jest do reklamowania, promocji sponsora lub jego dóbr i usług, informowania o samym sponsoringu i sponsorze ,
- FRANCZYZA- umowa pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą, której przedmiotem jest franczyza, będąca sumą odpowiednich praw i obowiązków.To przepływ towarów, usług, technologii i know-how do franczyzobiorcy. Ma charakter obustronnie zobowiązujący. Zaliczana jest do umów nienazwanych,
- UMOWA PRZYWŁASZCZENIA NA ZABEZPIECZENIE - to zabezpieczenie spłaty zobowiązania, np. kredytu, raty, któremu towarzyszy umowne przeniesienie własności zbywcy na wierzyciela