Nieuczciwego kontrahenta, spóźniającego się ze spłatą należnych zobowiązań finansowych, można ukarać odsetkami naliczanymi za zwłokę. Umożliwia to K.C., który reguluje wszystkie umowy cywilnoprawne. Kiedy zatem można zacząć procedurę naliczania odsetek i w jaki sposób tego dokonać?
Zasady sporządzania noty odsetkowej
Nota odsetkowa, inaczej nazywana też monitem zaległości, musi zawierać wszelkie informacje dotyczące powstałych wierzytelności. Składa się m.in. z:
- podpisu osoby upoważnionej do sporządzenia noty
- rodzaju powstałych zobowiązań
- wskazania sposobu uregulowania płatności
- terminu opóźnień w spłacie
- danych wierzyciela i danych dłużnika
- daty sporządzenia dokumentu
- kwoty powstałych zobowiązań i należnych od niej odsetek
- terminu kiedy należy uregulować powstałe zadłużenie wraz z odsetkami
Terminy naliczania odsetek
W myśl art. 481 Kodeksu Cywilnego, jeśli jedna ze stron opóźnia się ze spłatą należności, wierzyciel ma prawo zażądać odsetek za czas spóźnienia. Procedurę naliczania odsetek można rozpocząć od pierwszego dnia zalegania z płatnościami, przy czym:
- jeśli termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, tzn. w święto albo w niedzielę, wówczas ulega on przesunięciu na następny dzień, który nie jest ustawowo wolnym od pracy (na przykład z niedzieli na poniedziałek)
- jeśli termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy, na przykład na sobotę, wówczas nie ulega on przesunięciu
Jak wyliczyć należne odsetki
K.C. reguluje wszystkie procesy, które zachodzą w umowach cywilnoprawnych, dlatego też w zapisach umowy między stronami nie można określić odsetek większych niż 4-krotna stopa lombardowa Narodowego Banku Polskiego. Z kolei jeżeli stopa odsetkowa nie została osobno ustalona między stronami, trzeba odwołać się do art. 481 § 2 Kodeksu Cywilnego
K.C., zezwalającego na stosowanie odsetek ustawowych. Od 2008 roku wynoszą one 13 proc. należności w skali rocznej.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964roku - Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późniejszymi zmianami):
- Art. 481.
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
§ 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych. - Art. 359.
§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
§ 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego. - Art. 482.
§ 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
§ 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.