Prawne przepisy ustawy o podatku od towarów i usług dokładnie określają przypadki, kiedy przedsiębiorca może zmniejszyć wymiar podatku VAT. Są jednakże takie przypadki, w których jest to niewykonalne, a nieprawidłowa interpretacja przepisów, grozi konsekwencją karną.
Odliczenie VAT to inaczej, zmniejszenie o wymiar podatku VAT, kwoty należnego podatku z tytułu wykonanej sprzedaży. W rezultacie, skutkuje to zmniejszeniem wartości podatku należnego do zapłaty lub powstaniem nadwyżki, którą można przenieść na kolejny okres rozliczeniowy.
Kiedy można odliczyć podatek VAT
Właściciel działalności gospodarczej ma prawo do odliczenia VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są używane do realizacji czynności opodatkowanych. Co więcej, zakup towarów albo usług musi być związany z posiadaną przez podatnika działalnością gospodarczą.
Istnieją jednakże wyjątki, które przewiduje ustawa. Rozszerzają one prawo do korzystania z odpisów, choć podatek naliczony nie jest związany z czynnością opodatkowaną. Można je podzielić na trzy grupy:
Złoto jako towar
Właściciel działalności gospodarczej ma możliwość odliczenia podatku VAT też w sytuacji, jeśli wykonując czynności zwolnionych od podatku na podstawie artykułu 122 ustęp 1 ustawy o VAT (dot. złota inwestycyjnego), nabywa:
- złoto inwestycyjne od podatnika wytwarzającego lub przetwarzającego złoto w celach przemysłowych lub dostarcza złoto w celach przemysłowych, w tym także wewnątrz krajów Unii Europejskiej, lub importuje złoto inne niż złoto inwestycyjne, jeżeli to złoto jest następnie przekształcone w złoto inwestycyjne przez tego podatnika lub na jego rzecz
- usługi , które polegają na zmianie postaci, masy lub próby złota, w tym złota inwestycyjnego, w tym także wewnątrz wspólnoty europejskiej, lub importuje towar lub usługi, które są związane z wytworzeniem lub przetworzeniem złota inwestycyjnego
Usługi niematerialne
Podatnik, zgodnie z art.27 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT, ma także prawo do odliczenia podatku VAT, jeżeli miejscem świadczenia usług niematerialnych jest terytorium państwa poza UE albo jeśli usługi dotyczą bezpośrednio towarów eksportowanych, pod warunkiem posiadania dokumentów ,z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami|jest w posiadaniu dokumentów ,potwierdzających związek odliczonego podatku z tymi czynnościami:
- udzielania i pośrednictwa w udzieleniu kredytu oraz zarządzania kredytem przez kredytodawcę
- pośrednictwa albo wszelkich działań w zakresie gwarancji kredytowych, albo jakiegokolwiek innego zabezpieczenia pieniędzy oraz zarządzania gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę
- transakcji, w tym pośrednictwa, dotyczących rachunków terminowych i bieżących, czeków, płatności, przelewów, długów i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem inkasa należności i faktoringu
- transakcji, w tym pośrednictwa dotyczącego walut, banknotów i monet używanych jako prawne środki płatnicze - z wyłączeniem przedmiotów kolekcjonerskich
- transakcji, w tym pośrednictwa, z wyłączeniem zarządzania i przechowywania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach i stowarzyszeniach, obligacje i inne papiery wartościowe - z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów lub udziałów
- transakcji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, w tym także świadczonych przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych
Import zagraniczny
Właściciel działalności gospodarczej może odliczyć podatek VAT, jeżeli importowane lub zakupione towary albo usługi dotyczą:
- wydania prezentów, drukowanych materiałów reklamowych, próbek (artykuł7 ustęp3-7 ustawy o podatku od towarów i usług)
- dostawy towarów albo świadczenia usług przez podatnika poza granicami kraju (czyli formalnie nieopodatkowanych), jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik jest w posiadaniu dokumentów ,z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami