Struktura organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Polsce składa się z 217 inspektoratów, 43 oddziałów i 63 biur terytorialnych. Całość tworzy państwową jednostkę organizacyjną, , która posiada osobowość prawną i zajmuje się gromadzeniem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne obywateli , a także wypłatą świadczeń (np. zasiłków chorobowych oraz macierzyńskich, rent, emerytur) w kwotach i na zasadach ustalonych w przepisach prawa.
Inspektoraty, jako jedne z najmniejszych jednostek organizacyjnych ubezpieczyciela, zlokalizowane są niemal we wszystkich powiatach w Polsce. Łącznie jest ich 217. Do głównych działań inspektoratów należy:
- wypłata świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń zleconych Zakładowi do wypłaty,
- szkolenie pracodawców i pracowników,
- ustalanie uprawnień do świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń zleconych Zakładowi,
- realizacja umów i porozumień międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych,
- orzecznictwo lekarskie na potrzeby ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych
- wprowadzanie danych do systemu informatycznego,
- przetwarzanie danych dla potrzeb działalności Zakładu,
- stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych,
- dochodzenie należnych opłat i składek,
- dochodzenie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń,
- obsługa poligraficzna ZUS,
Wiedzieć należy, że z pracownikami jednostek terenowych ZUS można skontaktować się w następujący sposób:
- odwiedzając jednostkę osobiście,
- telefonicznie,
- drogą elektroniczną (poprzez pocztę elektroniczną czy formularz zamieszczony na stronie internetowej),