Fundusz pracy – krajowy fundusz celowy, działający od 1990 roku.
Cel powstania – promowanie zatrudnienia, aktywizacja zawodowa, łagodzenia wyników bezrobocia.
Źródło dochodów – obowiązkowe składki płacone przez pracodawców za przyjętych do pracy pracowników i przez osoby prowadzące firmy oraz finansowanie z budżetu państwa i budżetu Unii Europejskiej.
Zastosowanie – pomoc pieniężna dla bezrobotnych, prace interwencyjne, roboty publiczne, kursy i przekwalifikowywanie bezrobotnych.
Płatnicy składek ubezpieczeniowych za przyjęte do pracy osoby, opłacają składkę na Fundusz Pracy – przymus ten ustala ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o propagowaniu zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.). Obowiązek taki występuje, kiedy są spełnione łącznie dwie przesłanki:
istnieją obowiązkowe (a nie dobrowolne) ubezpieczenia emerytalno – rentowe,
podstawa wielkości składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca – powinna odpowiadać co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu
Jak widać, zatrudniający ma przymus płacić za pracownika składkę na Fundusz Pracy tylko wtedy, kiedy kwota, która stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wynosi w rozliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za świadczenie pracy. Przy czym dla:
pracownika w pierwszym roku pracy uposażenie to wynosi minimum 80% wysokości minimalnego wynagrodzenia za świadczenie pracy,
osób świadczących pracę w okresie odbywania kary pozbawienia wolności albo czasowego aresztowania wynosi minimum 50% minimalnego uposażenia za świadczenie pracy
Umowa o pracę
Przy zasądzeniu powstania przymusu opłacania składek na Fundusz Pracy, należy wziąć pod uwagę dochód będący podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w rozliczeniu na okres miesiąca. Oznacza to, że jeśli ubezpieczony otrzymał dochód jedynie za część miesiąca, należy dokonać właściwych przeliczeń i dopiero na ich zasadzie określić istnienie lub brak wspomnianego przymusu liczenia składek na niniejszy fundusz. Sytuacja taka będzie miała miejsce w chwili zawiązania umowy o pracę w czasie miesiąca, jak także w przypadku wykorzystania przez zatrudnionego z urlopu nieodpłatnego, czy też pobytu na zwolnieniu lekarskim.
Umowa cywilnoprawna
Składka na FP jest obowiązkowa również za osoby wykonujące pracę na zasadzie umowy zlecenia albo agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, do której w myśl przepisów Kodeksu Cywilnego zastosowuje się normy dotyczące zlecenia. W chwili, kiedy zleceniodawca (jako osoba fizyczna) zatrudnia wyłącznie zleceniobiorców, to za osoby te nie płaci składek na FP. Nie ma to zastosowania do zleceniodawców, którzy są jednostkami organizacyjnymi.
Umowa o pracę + umowa cywilnoprawna
Jeśli sumy będące podstawą wysokości rat na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pochodzą z różnorodnych źródeł, to przymus płacenia rat na FP rodzi się wtedy, kiedy koszt stanowiący podstawę wielkości rat z niniejszych tytułów wynosi co najmniej najmniejsze honorarium za świadczenie pracy.
WAŻNE!!!
Raty na FP nie opłaca się za osoby, które weszły w wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn. Dotyczy to zarówno zatrudnionych na umowę o pracę jak i zatrudnionych na umowę zlecenie.